Auteur: Barbera

Crowdfunding voor een kaasruimte met waterstof opslag. Hoe werkt waterstof opslag eigenlijk?

Barbera Kaas van Hoeve Ackerdijk , 0 Comment

We zijn een crowdfunding gestart voor de bouw van de nieuwe kaasruimte. Daarbij installeren we ook een waterstof opslag; zo kunnen we voor het kaasmaken en het melken de opgeslagen groene energie van de boerderij gebruiken. Maar hoe werkt waterstof opslag eigenlijk en waarom kiezen we hier als boerderij voor?

Op de boerderij hebben we op het moment een windmolen en zonnepanelen. Zo liggen er een groot aantal panelen op onze potstal. Deze zonnepanelen produceren vooral midden op de dag energie en vooral in de zomermaanden. De energie hebben we echter het hele jaar rond, vooral ’s ochtends en ’s avonds nodig. Er is dus geen direct match in het opwekken en verbruiken van energie op ons bedrijf. Daarom kunnen we de energie beter opslaan, zo wekken we energie op wanneer het kan en gebruiken we deze wanneer we het nodig hebben.

Voor zo’n investering is geld nodig en dat halen we op het moment op met onze crowdfunding. Meedoen kan via hoeveackerdijk.nl/doe-mee

Waarom kiezen we (ook) voor waterstof?

Opslaan van energie klinkt logisch, we wekken energie op rond het middaguur en gebruiken het in de avond en de ochtend als we de koeien melken (en als we kaas maken). Met een accu (of batterij) kunnen we de dagelijkse pieken opvangen en kun je deze opgewekte energie zo’n 24 tot 48 uur opslaan. Precies genoeg zou je denken.

In de winter willen we ook kaas blijven maken (en moeten we ook de koeien melken). Er is dan minder zon (wel weer meer wind) en we hebben nog steeds energie nodig voor het melken, kaasmaken, de machines en het verwarmen van de stal.

Daarom kiezen we voor waterstof opslag in combinatie met een accu. Met waterstof kun je de opgewekte duurzame energie maanden opslaan. Zo kunnen we energie die in de zomer wordt opwekt in de winter gebruiken. Voor ons heel handig omdat we het hele jaar kaas willen maken, maar vooral in de zomer veel zonne-energie wordt opgewekt.

Hoe werkt een waterstof opslag?

We wisten het ook eerst niet, maar waterstof is het kleinste molecuul dat er bestaat. Het wordt vaak onder hoge druk opgeslagen (350–700 bar). Voor deze opslag zijn speciale tanks en leidingen nodig die bestand zijn tegen zoveel druk. Dat gaat het team van Hermanos Energy voor ons bouwen.

Onze groene energie van de windmolen en zonnepanelen wordt omgezet in waterstof via elektrolyse. Via elektrolyse wordt van water waterstofgas gemaakt. Dit gas wordt opgeslagen in een tank en kan later met een brandstofcel weer worden omgezet naar elektriciteit.

Het grootste voordeel is dat we de opgewekte energie maanden kunnen bewaren. Daarnaast is de installatie licht en compact; er hoeft nergens op het erf een zware en grote accu worden neergezet. Handig, want zo stevig is veengrond niet.

Er zijn (natuurlijk) ook uitdagingen. Deze techniek is nog volop in ontwikkeling. Waterstof opslag bij agrarische bedrijven is nog niet veel in gebruik. Daardoor is er veel uitzoekwerk over infrastructuur en veiligheid.

Daarnaast is het omzetten van de energie naar waterstof nog niet efficiënt. 30% van de opgewekte energie gaat verloren bij omzetting van energie naar waterstof en van waterstof naar energie. Veel van dat verlies is warmte die vrij komt bij het omzettingsproces, als die warmte gebruikt kan worden, dan is het verlies van de duurzaam opgewekte energie al een stuk minder.

Waarom is waterstof interessant voor het kaasmaken?

Bij het omzetten van de energie naar waterstof en bij het weer terug omzetten van waterstof naar elektriciteit komt warmte vrij. Boeren kunnen die warmte gebruiken om stallen te verwarmen bijvoorbeeld. Je kunt die warmte ook gebruiken om de kaastobbe op te warmen waarin de melk zit. Dat is een nieuwe toepassing, maar leek ons (en Hermanos Energy) wel interessant om te ontwikkelen.

Het kaasmaken start in de ochtend tijdens het melken. De melk van de koeien is nog warm en gaat direct de tobbe in. Daarmee is de melk al warm en het kost minder energie om deze op te warmen. Als we gekoelde melk uit de tank op moeten warmen naar 72 graden om de melk te pasteuriseren, kost dat meer energie. Met de waterstof kunnen we nog meer energie besparen om de melk op te warmen.

Slim gebruik maken van opslag én van de warmte

Het lijkt ons een goede oplossing voor slim gebruik van groene energie. Daarbij helpen we ook in betere balans op het volle elektriciteitsnet. Het vraagt om een investering waarbij we graag tegelijkertijd de kaasruimte en waterstofopslag realiseren. Zo kunnen we in onze nieuwe ruimte direct aan de slag met opgeslagen groene energie én de warmte die vrijkomt bij het omzetten van waterstof naar elektriciteit.

Wil je meehelpen deze nieuwe kaasruimte, inclusief waterstof opslag mogelijk te maken? Doe mee aan onze crowdfunding. Dit kan met een voorverkoop van kaas of een investering met 4% rente in natura of in euro’s.

Kringloop landbouw, wat bedoelen we daarmee?

Barbera Educatie

Je hebt het Arie of Bas misschien wel eens horen zeggen of in hun teksten gelezen; als (eigenwijze) boeren willen ze op een biologische en duurzame manier werken. Op Hoeve Ackerdijk zorgen voor een korte kringloop; van grasland (en bodemleven) naar koe en mest met de producten melk, kaas en vlees. 

Kringloop landbouw

Op Hoeve Ackerdijk willen met met de natuur meewerken. Dat betekent dat we werken met wat we hebben en niets chemisch toevoegen aan of extra weghalen uit de natuur. Er wordt bijvoorbeeld geen kunstmest gebruikt (wat een powerboost aan het groeien van het gras kan geven) en ook bijna geen krachtvoer bijgevoerd aan de koeien.

Onze koeien eten vooral gras van onze eigen weilanden. We zorgen voor een goed grasland en gezond bodemleven, wat zorgt voor lekker en voedzaam gras voor de koeien. De koe zet het gras om in melk waar wij bijvoorbeeld kaas van maken. De mest van de koeien gebruiken we voor de groei van het gras, zo houden we de kringloop klein. Kringlooplandbouw dus.

Koeien eten gras in weiland

Wat is de rol van dieren in kringloop landbouw

In de kringlooplandbouw is het niet het doel om zoveel mogelijk dieren te houden, maar hebben dieren een functie die mensen of machines niet kunnen vervullen. 

  • Dieren zetten reststromen om in voedsel. Mensen eten geen gras of aardappelschillen, maar vanwege hun ingenieuze vier (!!) magen, kunnen koeien en varkens dit wel verteren en omzetten in melk of vlees.
  • De mest van dieren zorgt voor voedingsstoffen in de bodem; voor een vruchtbare grond is geen of minder kunstmest nodig.
  • Dieren benutten grond die niet geschikt is voor akkerbouw. Onze koeien lopen op natte veengrond dat te zuur, te nat en te slap is voor akkerbouw. Schapen grazen soms op dijken, tussen zonnepanelen en op te kleine stukken grond tussen snelwegen en woonwijken waar geen oogstmachine van een boer bijkan.
  • Grazende dieren dragen bij aan biodiversiteit. Ze grazen op sommige plekken jonge boompjes weg zodat een heide geen bos wordt en de poep is een lekker buffet voor mestkevers en vliegen. Via de mest of bijvoorbeeld de vacht komen zaden ook op andere plekken in het weiland terecht.

Kunnen we vlees eten in de kringlooplandbouw?

In een Instagram post over de vleespakketten die we af en toe verkopen (mei 2026) kwam al snel de discussie op gang of we wel vlees moesten verkopen. Nee, vond de een; we mogen geen geld verdienen aan de verkoop van dode dieren. Ja, vond de ander; vlees kan best en ik wil graag weten waar mijn eten vandaan komt.

In onze visie (let op: een mening en geen feit!) op kringlooplandbouw is er ruimte om af en toe vlees te eten van een dier in deze kringloop. Het aantal dieren in de kringloop is afhankelijk van hoeveel gras en reststromen er zijn en niet op basis van hoeveel vlees (en zuivel) wij als mens willen eten. We werken met wat er is en zoals Boer Bas aangeeft ‘het land is in balans, omdat je alleen oogst wat de bodem aankan’.

Koop en eet minder (rood) vlees, dat is goed voor de eigen gezondheid en die van onze omgeving. Misschien een gekke (eigenwijze?) oproep voor een boerenfamilie met een melkveehouderij-bedrijf, maar producten als vlees en zuivel zijn geen dagelijkse noodzakelijkheid. Koop deze producten met mate en dan natuurlijk het liefst biologisch of biologisch dynamisch.

Meer lezen over kringloop landbouw? Kijk eens bij de WUR, Groen Kennisnet of lees het opiniestuk van Patrick Deckers van Caring Doctors. Daar haalt hij het EAT-Lancet rapport aan waarin wordt gesteld dat een honderd procent plantaardig menu niet per se nodig is, want dieren zijn juist heel handig voor reststromen en bemesting.

Kinderdagverblijf op de boerderij bestaat 10 jaar

Barbera nieuws ,

Ons kinderdagverblijf op boerderij Hoeve Ackerdijk is jarig. Al 10 jaar komen er kinderen uit Rotterdam, Delft en Schipluiden om op ons agrarisch dagverblijf een fijne dag op de boerderij te beleven. We blikken terug op de verbouwing van uit 2015 en de opening in juni 2016.

Hoe het begon

De stal waarin het huidige kinderdagverblijf zit, is een grupstal. Dit is een stal waarin koeien naast elkaar staan. Voor de neus van de koeien ligt het hooi en voer, de mest en urine wordt achter ze opgevangen in een grup. De koeien hebben in zo’n stal beperkte bewegingsruimte, daarom bouwden we in 1988 een nieuwe ligbox stal. Het pand zelf was oud (maar niet monumentaal) en moest daarom blijven staan. In de eerste jaren gebruikten we het vooral als winterhuisvesting voor het jongvee en later als opslag. In 2014 kwam het idee om de stal te gebruiken als kinderopvang.

Links zie je hoe de grupstal eruit zag vlak voor de verbouwing, het is opgeruimd en de deur links achterin is al dichtgemaakt. Rechts zie je een foto van een grupstal, deze foto komt niet van Hoeve Ackerdijk, maar onze grupstal was vergelijkbaar met deze stal. De koeien staan naast elkaar en krijgen het eten voor hun neus.

De grupstal zonder koeien met zicht op grup, plek voor de koeien en voergang.
Grupstal bij andere boer

De verbouwing van het kinderdagverblijf

De verbouwing was een groot project; van 1 open ruimte en een hooizolder moesten aparte groepsruimtes worden gemaakt waar later de musjes, de zwaluwtjes, roodborstjes en koolmeesjes zouden komen. In de onderstaande video (<1 minuut) vind je voor- en na foto’s van de verbouwing.

De opening

Op 17 juni 2016 opende toenmalig burgemeester Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart officieel het kinderdagverblijf. De eerste groep was al gestart, deze kinderen mochten mee doen met de openingsdans. Burgemeester van Bijsterveldt-Vliegenthart voorspelde dat er voor het kinderdagverblijf een wachtlijst zou komen. Daar kreeg ze gelijk in.

Marja van Bijsterveldt
Dansers bij de opening kdv
Dansers nodigen kinderen uit mee te dansen
Dansers met visnetjes doen dans met kinderen van kdv
Petra, Arie, burgemeester klappen bij opening
Arie van den Berg spreekt voor hooibalen bij opening kdv

10 jaar kinderdagverblijf

Inmiddels bestaat het kinderdagverblijf 10 jaar. Het team heeft honderden kinderen uit Rotterdam, Delft en Schipluiden op de boerderij groot laten groeien. Kinderen komen in aanraking met dieren, het boerenleven en de natuur. We willen het team en alle teamleden voor hen hartelijk bedanken. Dankzij hen is kinderopvang Hoeve Ackerdijk zo’n groot succes!

Wat is biologisch?

Barbera Educatie

Biologisch boeren betekent zoveel mogelijk samenwerken in balans met de natuur. In dit blog leggen we uit wat biologisch precies inhoudt, wat de voordelen zijn (én welke kritiek er is), waarom we kiezen voor biologisch boeren en hoe jij als consument het verschil kunt maken.

Wat is biologisch precies?

Het bijzondere van biologisch boeren zit ‘m in de manier waarop boeren en telers met hun grond, gewassen en dieren omgaan. Ze laten de natuur zoveel mogelijk haar eigen gang gaan. Zo gebruiken akkerbouwers bijvoorbeeld geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen om groentes te laten groeien. De grond wordt vruchtbaar gehouden door biologische compost en dierlijke mest te gebruiken. Ook biologische veehouders gebruiken geen kunstmest of bestrijdingsmiddelen.

Op iedere boerderij is er aandacht voor dierenwelzijn, op biologische boerderijen gaan de boeren daar vaak nog wat verder in. De dieren hebben meer ruimte en gaan vaker naar buiten. Biologische dieren leven vaak langer en krijgen meer tijd om te groeien. Koeien op een biologische boerderij moeten minimaal 180 dagen van het jaar, 6 uur per dag buiten lopen. Daarbij wordt er in de stallen vaak voor afleiding gezorgd, zodat de dieren zich niet vervelend. Op Hoeve Ackerdijk lopen de koeien gemiddeld 2.500 uur per jaar buiten, verspreid over zo’n 200 dagen.

Een biologische melkveehouderij kost meer tijd en ruimte. Het levert ook veel op: een gezonde bodem, minder troep in het water en lekker voer voor onze koeien. Op Hoeve Ackerdijk gebruiken we geen bestrijdingsmiddelen in het weiland, dat zorgt voor de groei van diverse grassen en kruiden die koeien lekker vinden. Zo hebben de koeien wat te kiezen in het land. Dat we geen bestrijdingsmiddelen gebruiken, zorgt ook voor ongewenste, niet lekkere planten zoals distel en zuring. Die halen we met de hand weg. Deze extra inspanningen van boeren zie je bij sommige producten terug in de prijs, die vaak iets hoger is.

Hoe herken je biologische producten?

Biologische producten moeten aan regels voldoen voor milieu, klimaat, biodiversiteit en dierenwelzijn. Producten mag je alleen biologisch noemen als je aan deze eisen voldoet. Skal, een onafhankelijke instantie controleert of boeren en telers zich aan deze regels houden.

Alleen als dat zo is, krijgen de producten het biologische keurmerk. Te herkennen aan het groene blaadje met de sterretjes op de verpakking. Je kunt ook Demeter producten kopen, dit zijn biologisch-dynamische producten. Hiervoor gelden extra regels, zo houden koeien hun horens en kippen hun snavels.

Zijn biologische producten gezonder voor je?

Er is geen bewijs dat een biologische rode kool of een biologische hamburger gezonder voor jou is dan een niet-biologisch stuk groente of vlees. De hele keten van biologische productie wordt wel extra streng gecontroleerd. Van de bodem waar het gras groeit tot de vervoerder die de pakken biologische melk naar de supermarkt brengt. Zo weet je zeker dat je product volledig biologisch is en is bijvoorbeeld de kans dat er residuen van pesticiden op je biologische producten zitten, nóg kleiner dan bij gangbare producten.

Als je verder kijkt dan naar je eigen gezondheid, dan is biologisch voedsel wél gezonder voor de omgeving, voor mensen en dieren. In de biologische landbouw gebruiken we geen bestrijdingsmiddelen, zo komen er geen onwenselijke stoffen in de bodem of het water. Dat zorgt voor een gezonde bodem, gezonder bodemleven en het zorgt voor een gezondere omgeving voor planten, dieren en mensen die in de omgeving wonen of hun eten er vandaan halen.

Biologische producten zijn niet bewezen gezonder voor jou als consument. De biologische manier waarop je eten wordt geproduceerd, is wél gezonder voor de samenleving.

Is biologisch eten duurder?

Vaak zijn biologische producten in je winkelmandje duurder dan gangbare producten. Als je echter in het seizoen koopt, gezonder inkoopt (bijvoorbeeld minder vlees) en minder koopt om voedselverspilling tegen te gaan, dan hoeven biologische producten op je boodschappenlijst niet altijd duurder te zijn.

Met je biologische producten, koop je niet alleen een product, maar zorg je ook voor een prettige leefomgeving voor de mens en dier. Je zorgt voor minder pesticiden in de leefomgeving en zorgt voor dierenwelzijn. Je zorgt voor een gezondere bodem, schoner water en meer biodiversiteit. Waarmee je met je aankoop weer zorgt dat jij, je buren of andere inwoners van Nederland minder ziek worden, en er minder kosten zijn zo berekende Ekomenu.

Met je aankoop van onze biologische kaas zorg je voor een vrije polder die een fijne plek kan zijn voor weidevogels.

Boer Bas

Is er kritiek op biologische landbouw?

Je hoort vooral het argument dat de biologische landbouw de wereld niet kan voeden. Biologische landbouw maakt minder intensief gebruik van de grond, daarom kan er per hectare minder voedsel verbouwd worden. Als de hele wereldbevolking biologisch gaat eten, is er volgens critici meer grond nodig als we allemaal dezelfde hoeveelheid willen blijven eten.

Biologische boeren brengen daar tegenin dat de vooruitgang van intensief gebruik van de grond samengaat met vervuiling en watertekort. Daardoor kan deze vorm van landbouw de wereld op lange termijn niet voeden. Het is inefficiënt grondgebruik, want daardoor is de grond in de toekomst niet vruchtbaar genoeg voor toekomstige generaties om gewassen te telen en dieren te houden.

Daarnaast zijn er veel andere oorzaken waardoor er nu een grote groep mensen niet genoeg te eten heeft. Zo gaat een groot deel van het geproduceerde eten verloren en er worden veel gewassen verbouwd voor de vleesconsumptie. Als we minder vlees eten en minder voedsel weggooien, is er op een duurzame manier voldoende voedsel te produceren. Als we anders gaan eten, kan het prima.

Waarom Hoeve Ackerdijk kiest voor biologisch

Wij denken dat biologische voedselproductie een oplossing is voor een goed met de aarde, grond en omgeving om te gaan. Boer Arie (de vader van boer Bas) koos er in 1998 bewust voor om biologisch te gaan boeren. Bas wil verder deze kant op met de boerderij.

Waar volgens boer Bas de regels voor biologische landbouw op neerkomen is balans. “Het land is in balans, omdat je alleen oogst wat de bodem aankan. Kunstmest houdt de productie hoog, maar verarmt de biodiversiteit. Het zorgt voor minder wormen, minder schimmels of sporen en minder vermogen om water op te slaan.”

“En we voeren wat we van het land halen aan de koeien, die verder weinig ander krachtvoer krijgen van buiten de boerderij. De melkgift van de koe is daarmee ook meer in balans met wat de koe aankan, ze hoeft geen topsport prestaties te leveren. Daar is een koe beter bestand om zelf ziektes aan te kunnen en ze wordt ouder.”

Biologisch is niet de enige oplossing; zo zijn er andere manieren van duurzame landbouw en wordt er gewerkt aan verbeteringen in de gangbaar landbouw. Wist je bijvoorbeeld dat de gangbare landbouw steeds duurzamer is geworden in de afgelopen decennia, onder andere door kennis die opgedaan is door de biologische landbouw? Nog een reden om voor biologisch te kiezen. Op Foodlog beschrijft Ilse Geijzendorf hoe in de landbouw van elkaar wordt geleerd.  

Hoe kun je helpen?

Het voelt misschien niet zo, maar als consument heb je een enorme invloed. Dit kun je vandaag al doen om te zorgen dat er meer biologische boeren komen:

  • Biologische of andere duurzame producten kopen zoals bij boeren die biologisch dynamisch, regeneratief of met kringloop landbouw werken.
  • Eet groenten uit het seizoen, deze zijn vaak goedkoper dan de groenten die niet in het seizoen zijn.
  • Koop je voedsel lokaal, bijvoorbeeld bij een boer zelf.
  • Voorkom verspilling door je op te geven voor de No Waste Army.
  • Gooi geen eten weg, maar bedenk er een gerecht mee.
  • Check het label van je favoriete product en ga op jacht om uit te zoeken waar alle ingrediënten vandaan komen.
  • Kies voor politici die werken aan een duurzame manier van leven en landbouw.
  • En.. investeer:

We willen op Hoeve Ackerdijk meer biologische kaas gaan maken en je kunt daarbij helpen door te investeren in een nieuwe kaasruimte.

Onze kaas is nu ook écht biologisch!

Onze melk is al decennia biologisch en sinds 2025 is ook onze kaas biologisch. Eerder noemde we dit ‘kaas van biologische melk’ omdat niet alle ingrediënten (bijvoorbeeld kruiden en stremsel) biologisch waren. Nu dus wel en is onze kaas, die we in een mobiele kaasmakerij maken, biologisch! Kom gerust eens langs in de winkel of meld je aan voor de nieuwsbrief.

De wilg: een maatje voor boerderij en natuur

Barbera ondertussen op de boerderij

Afgelopen week hebben we enkele wilgen op de boerderij geknot. Dat was een flinke klus, maar wel een belangrijke. De takken gaan we gebruiken om de oevers te herstellen, die door rivierkreeften worden beschadigd. Wilgen zijn kenmerkend in het Nederlandse polderlandschap, je ziet deze kronkelige bomen vaak langs de sloot. De takken kunnen voor verschillende doeleinden worden gebruik en de kronkelige wilg heeft ook veel voordelen voor de natuur en het landschap.

Een thuis voor beestjes

Wilgen zijn een soort natuurhotels op de boerderij. Met de gaten, kieren en spleten biedt de boom een gratis overnachting voor lieveheersbeestjes, slakken, kevers en spinnen. Een soort Airbnb, maar dan zonder de schoonmaakkosten! Daarnaast is een voedingsbodem voor mossen, plantjes en kruiden. Daarom zie je soms uit een wilg een andere plant groeien.

Schonere sloten

Wilgen zijn niet alleen goed voor beestjes, maar ook voor de waterkwaliteit en de bodem. De lange wortels van een wilg zuiveren het water in de sloten. Zo houden ze het land gezond en de waterkwaliteit op peil. 

Daarnaast is de wilg een boom die ook goed groeit in de natte veengronden. Veen dat steeds droger wordt, door bijvoorbeeld klimaatverandering, stoot CO2 uit, daarom is het goed om veengronden nat te houden. Wilgen kunnen goed tegen natte grond en houdt de veengronden zo bij elkaar en helpt zo de uitstoot van CO2 te verminderen.

Waardevolle wilgentakken

Wilgen knotten is belangrijk. Dat doen we eens in de twee, drie jaar en het liefst in de winter, tussen november en maart. Het is belangrijk de wilgen niet te knotten als ze in bloei staan. Zonder de wilgen te knotten worden ze te groot en kunnen ze omvallen. Vroeger werden deze wilgentakken gebruikt voor het maken van manden, meubels, schuttingen of het funderen van wegen. Dat gebeurt steeds minder, maar kan nog wel. 

Deze takken gebruiken we om de oevers te herstellen. Deze oevers worden door rivierkreeften kapot gemaakt en met de takken willen we kijken of we deze oevers kunnen herstellen. We slaan dan een tak (of paal) in het water en vullen de ruimte tussen de paal en de oever aan met wilgentakken.

De wilg liever niet als uitkijkpost gebruiken

Hoewel wilgen topbomen zijn die zorgen voor biodiversiteit, schoner water, CO2 uitstoot en duurzaam ‘bouwmateriaal’ in de vorm van takken, zullen we niet overal wilgen gaan planten. 

De wilgen vragen behoorlijk wat onderhoud en sommige roofvogels, zoals buizerds kunnen de wilgen gebruiken als uitkijkpost. Deze vogels roven de nesten van weidevogels leeg, wat we natuurlijk niet willen.

Meer informatie of zelf eens wilgen knotten op de boerderij?

Wil je eens met eigen ogen zien hoe we dit aanpakken? Of zelf een keer de zaag in een wilg zetten? Laat het weten of schrijf je in voor de nieuwsbrief en je blijft op de hoogte van Hoeve Ackerdijk.

Inschrijven nieuwsbrief

Waarom heeft een koe vier magen?

Barbera Educatie

Een koe heeft 4 magen om voedingstoffen uit gras te kunnen halen. Net als herten en schapen eten koeien vooral gras. Gras zit vol met cellulose (een stofje wat je alleen kunt zien als je gras onder een microscoop bekijkt). Cellulose geeft stevigheid aan het gras, maar is moeilijk te verteren. Een maag van een mens kan cellulose bijvoorbeeld niet verteren, maar de 4 magen van een koe wel! 

Stel je voor dat de 4 magen van een koe een soort supersterke machine zijn die helpen bij het verteren van gras.  Laten we eens kijken wat elke maag doet en hoe deze vier magen samenwerken. 

Maag 1: de pens, een opvangbak voor slecht gekauwd eten 

Als je een koe gras ziet eten, dan slaat ze haar lange tong om een pluk gras en scheurt het zo los. Ze slikt het gras bijna zonder te kauwen in. Als de koe het gras doorslikt, komt het als eerste in de pens terecht. 

De pens is als een grote opslagbak waar het eten eerst naartoe gaat nadat de koe het heeft gegeten. Hier wordt het eten een beetje gemengd met water en bacteriën. Dit zorgt ervoor dat de cellulose kan worden afgebroken. 

Daarna krijgt de koe een oprisping, waardoor het halfverteerde eten in haar bek terugkomt. Ze herkauwt het eten tot pulp en slikt het weer door. Als je een koe rustig ziet liggen kauwen in het weiland of in de stal, dan is ze waarschijnlijk aan het herkauwen. 

Maag 2: de netmaag werkt als een zeef 

Nadat de koe haar herkauwde eten heeft doorgeslikt, gaat het door naar de tweede maag: de netmaag. Hier wordt het eten nog meer gemixt en de kleine stukjes worden gescheiden van de grote stukken. De kleine stukjes worden doorgestuurd naar de derde maag. De te grote stukken eten gaan terug naar de pens. 

Maag 3: de boekmaag perst het water uit het eten 

In de boekmaag worden de kleine stukjes eten verder afgebroken door speciale sappen en bacteriën. Deze maag haalt water en mineralen zoals natrium en kalium eruit. Daarna is de brij van eten (want het lijkt niet meer op gras) klaar voor de laatste maag. 

Wist je dat de boekmaag zo heet, omdat de binnenkant van de maag door de plooien lijkt op een boek? 

Maag 4: de lebmaag neemt de eiwitten en koolhydraten op 

De vierde maag is de laatste stop voor het verwerken van het eten. Hier wordt de brij goed gemengd met sterke sappen die helpen om de laatste beetjes voeding eruit te halen. Dit zijn vooral de eiwitten en koolhydraten. Van alle magen van de koe, lijkt deze maag het meeste op de maag van de mens. 

Je ziet, de vier magen van een koe werken samen als een team om ervoor te zorgen dat de koe alle voedzame dingen uit het gras kan halen, iets wat zoogdieren met 1 maag niet kunnen. Wel is Grassa bezig om voedingsstoffen uit gras te halen (die koeien er niet uithalen) om daar voedsel voor andere dieren en mensen voor te maken.

Zelf de koeien komen bekijken? Dat kan, vraag om een rondleiding met familie, vrienden of collega’s. Of kom langs op een van de open dagen.  

Welke soorten stallen hebben jullie op de boerderij?

Barbera Educatie

Op Hoeve Ackerdijk hebben we verschillende soorten stallen op de boerderij. Zo hebben we een ligboxstal, een potstal en een tentstal. De oude grupstal is verbouwd tot een kinderdagverblijf. In dit blog vertellen we wat over elke stal zodat je bij je volgende bezoek precies weet welke soorten stallen er zijn.

De potstal

Een potstal is een type stal waarin een dikke laag stro ligt. Deze stro-laag is als een comfortabel bed voor de koeien en is warm, vooral bij koud weer. De koeien kunnen kiezen of ze vrij willen rondlopen of willen rusten op het stro.

De poep van de koeien mengt met het stro in de stal en daardoor komt er minder stikstof vrij. Het stro kan later wordt gebruikt als mest op het land. Voor de koeien leggen we regelmatig een nieuw laag stro in stal, zodat ze comfortabel en schoon in het stro kunnen blijven liggen.

Voor de boer is een potstal meer onderhoud dan bijvoorbeeld een ligboxstal. Zo moet de potstal goed worden schoongehouden en moet er regelmatig stro worden bijgevuld, ook kan de stro-laag wat stoffig zijn.

Twee keer per jaar wordt al het stro uit de potstal gehaald. Het stro-poepmengsel wordt over het land uitgereden en de stal wordt helemaal schoongemaakt.

Potstal
Ligboxstal

De ligboxstal

Net als veel boeren hebben wij ook een ligboxstal. Het heet een ligboxenstal omdat er voor elke koe een box is om in te rusten en bijvoorbeeld hun eten te herkauwen.

Een paar jaar geleden hebben we de stal verbeterd met een scherm. De koeien kunnen door het scherm heen kijken en toch blijft het in de winter warm en in de zomer koel in de stal.

Voor elke koe is er een plek en de stal kan gemakkelijk worden schoongehouden. Er is zelfs een mestrobot die een deel van het schoonhouden doet. De koeien lopen los op een rooster, waardoor de mest en urine heen valt in de mestput eronder. Het blijft daardoor schoon voor de koeien.

Het lopen op een rooster vinden sommige koeien minder prettig. In de mestput komt de mest en urine komt bij elkaar, wat zorgt voor ammoniak.

Twee andere soorten stallen: de tentstal en de grupstal

Een paar jaar geleden hebben we de tentstal neergezet. Het is een fijne flexibele stal om koeien in te huisvesten wanneer het nodig is. De stal is een overdekte constructie met wanden van textiel en een stalen frame.

Omdat de stal zo’n lichte constructie heeft, zetten we er bij een stevige wind hooibalen en de trekker voor, zodat de wind niet onder de constructie komt en de koeien in de stal een wat aangenamere nacht hebben.

Tentstal
Grupstal na verbouwing

Vroeger stonden de koeien in een grupstal, waarin de koeien naast elkaar in de stal staan. Voor ze ligt het eten en de mest en urine werd achter ze opgevangen in een grup.

Het ontwerp is echter verouderd en de koeien hebben te beperkte bewegingsruimte. De koeien staan daarom niet meer in de grupstal, maar het pand is verbouwd tot een prachtig kinderdagverblijf.

De soorten stallen op onze boerderij komen bekijken?

Wil je de stallen wel eens zien of interesse in het kinderdagverblijf op Hoeve Ackerdijk? Kom vooral eens langs op de open dagen of vraag een rondleiding aan op het kinderdagverblijf.

Koeien en nu ook kippen in onze wei

Barbera nieuws, ondertussen op de boerderij

Met de kippenkar lopen er naast koeien, straks ook kippen in de wei. De kippen kunnen door de kar het hele jaar door vrij in de polder lopen, al hebben we het liefste dat ze achter de koeien aan scharrelen wat past bij een natuurlijke manier van boeren.

Waarom gaan koeien en kippen goed samen?

Begin oktober arriveerde de kippenkar 249, waarin 249 bruine leghennen gaan wonen. Daarmee worden we niet opeens een kippenboer. De kippen houden we erbij omdat het past in een duurzame en natuurlijke manier van boeren.

Als de koeien op een stuk land hebben gelopen, lopen ze het gras en de grond plat. Bovendien laten ze hier en daar wat koeienvlaaien achter. De kippen helpen met het opruimen van de poep en weer openmaken van de grond. Als de koeien op een stuk weiland hebben gelopen, mogen daarna de kippen vrij rondlopen in datzelfde weiland.

De kippen klauwen met hun poten tussen de koeienvlaaien naar insecten en verspreiden zo de mest over het land. De mest wordt zo beter wordt opgenomen door het gras. Bovendien klauwen en pikken de kippen graag in grond. Zo maken ze met hun poten de graszoden opener en kan het gras beter wortelen.

Het houden van de kippen in het land vinden we een mooie toevoeging aan onze manier van natuurlijk boeren.

Hoe ziet de kippenkar eruit?

De kippen gaan ’s avonds op stok in de kar, daar zijn ze veilig voor roofdieren. De mobiele kippenkar is gemaakt door WijKamp. De kar heeft zonnepanelen en is met de trekker te verplaatsen over de weilanden van de boerderij. Er is een mestband, om de kar makkelijker schoon te houden en een kleine loopband voor de eieren.

Koeien-en-kippen-samen-in-de-wei-door-kippenkar

Aan de buitenkant hangt nog een groot, uitklapbaar zonnedoek waardoor de kippen extra schaduw hebben en waar ze zich veilig onder kunnen voelen.

Op 9 oktober 2023 is de kippenkar geleverd. Een paar weken later komen de kippen en hopelijk voelen ze zich zó prettig tussen de koeien op Hoeve Ackerdijk dat ze in november de eerste eieren leggen. Volg ons op Instagram of Facebook om te zien wanneer de kippenkar door de kippen in gebruik wordt genomen.

Wil je de kippenkar of de kippen zien? Kom gerust eens bij ons kijken.

Vanaf half november liggen de eieren in onze boerderijwinkel. Je kunt dat prima combineren met een rondje langs de kalfjes en gelijk een blik op de kar in het land werpen. Liever nu al wat zien? Bekijk het account Albert Boersen, boer bij Herenboerderij de Vlinderstrik. Hij heeft een kippenkar en post regelmatig video’s van de kar en zijn kippen.

19 juni 2021: Midden-Delfland Dag

Barbera nieuws

Op 19 juni is het Midden-Delfland Dag 2021 en Hoeve Ackerdijk doet mee. Via de Midden-Delfland Vereniging kunt u gratis fiets- en wandelroutes vinden om het gebied op eigen tempo te verkennen. Er is op verschillende locaties een programma waarbij u zich kunt laten verassen door alles wat Midden-Delfland te bieden heeft. De toegang is gratis.

Hoeve Ackerdijk op de Midden-Delfland Dag

Op onze boerderij kun je op de Midden-Delfland dag verschillende (buiten)activiteiten doen. Je kunt een rondleiding doen of op eigen gelegenheid een rondje op het erf lopen. Er is een speurtocht voor kinderen en er zijn enkele weidevogel safari’s, zoals gezien op BinnensteBuiten. Het aantal deelnemers aan de vogelsafari is beperkt vanwege de ruimte op de kar.

Activiteiten en voorzieningen zijn onder voorbehoud vanwege corona. Veel activiteiten zijn buiten, maar neem voor de zekerheid een mondkapje mee. Je kunt parkeren bij Hoeve Ackerdijk.

Rondleiding op Hoeve Ackerdijk in Midden Delfland
Rondleiding in 2019

Andere activiteiten op 19 juni 2021

Hou rekening met elkaar

Doel is om iedereen te laten genieten van al het moois dat het Midden-Delflandgebied biedt. Ook in tijden met corona.

De activiteiten en horecavoorzieningen op diverse locaties zijn onder voorbehoud vanwege corona; mogelijk is het dragen van een mondkapje op sommige locaties verplicht.

Het volledige programma (incl. tijden, namen, adressen) komt online te staan en is ook te lezen in het zomernummer van de Midden-Delfkrant dat rond 12 juni uitkomt.

Waar is het Midden-Delfland gebied?

Het gebied Midden-Delfland is grofweg het gebied tussen (met te klok mee) Delft, Pijnacker-Nootdorp, Vlaardingen, Schiedam, Maassluis en Westland. Het is een uniek gebied vlak bij Den Haag, Rijswijk en Rotterdam.

Midden-Delfland gebied
Midden-Delfland gebied (bron: Midden-Delfland vereniging)

Midden-Delfland dag

De Midden-Delfland dag wordt georganiseerd door de Midden-Delfland vereniging. De vereniging heeft als doel om het Midden-Delfland gebied open en groen te houden. Ze maken zich sterk om het unieke landschap en de natuur te bewaken en bieden ondersteuning aan onder andere duurzame veehouderij, verantwoorde ‘stille’ recreatie en stad en platteland dichterbij elkaar te brengen. De Midden-Delfland Dag is daar een voorbeeld van.

Een andere dag van Midden-Delfland genieten?

Kun je niet op 19 juni of geniet je liever in een kleinere groep van Midden-Delfland en onze boerderij? Mail of bel voor een rondleiding of weide vogelsafari.