Crowdfunding voor een kaasruimte met waterstof opslag. Hoe werkt waterstof opslag eigenlijk?

We zijn een crowdfunding gestart voor de bouw van de nieuwe kaasruimte. Daarbij installeren we ook een waterstof opslag; zo kunnen we voor het kaasmaken en het melken de opgeslagen groene energie van de boerderij gebruiken. Maar hoe werkt waterstof opslag eigenlijk en waarom kiezen we hier als boerderij voor?

Op de boerderij hebben we op het moment een windmolen en zonnepanelen. Zo liggen er een groot aantal panelen op onze potstal. Deze zonnepanelen produceren vooral midden op de dag energie en vooral in de zomermaanden. De energie hebben we echter het hele jaar rond, vooral ’s ochtends en ’s avonds nodig. Er is dus geen direct match in het opwekken en verbruiken van energie op ons bedrijf. Daarom kunnen we de energie beter opslaan, zo wekken we energie op wanneer het kan en gebruiken we deze wanneer we het nodig hebben.

Voor zo’n investering is geld nodig en dat halen we op het moment op met onze crowdfunding. Meedoen kan via hoeveackerdijk.nl/doe-mee

Waarom kiezen we (ook) voor waterstof?

Opslaan van energie klinkt logisch, we wekken energie op rond het middaguur en gebruiken het in de avond en de ochtend als we de koeien melken (en als we kaas maken). Met een accu (of batterij) kunnen we de dagelijkse pieken opvangen en kun je deze opgewekte energie zo’n 24 tot 48 uur opslaan. Precies genoeg zou je denken.

In de winter willen we ook kaas blijven maken (en moeten we ook de koeien melken). Er is dan minder zon (wel weer meer wind) en we hebben nog steeds energie nodig voor het melken, kaasmaken, de machines en het verwarmen van de stal.

Daarom kiezen we voor waterstof opslag in combinatie met een accu. Met waterstof kun je de opgewekte duurzame energie maanden opslaan. Zo kunnen we energie die in de zomer wordt opwekt in de winter gebruiken. Voor ons heel handig omdat we het hele jaar kaas willen maken, maar vooral in de zomer veel zonne-energie wordt opgewekt.

Hoe werkt een waterstof opslag?

We wisten het ook eerst niet, maar waterstof is het kleinste molecuul dat er bestaat. Het wordt vaak onder hoge druk opgeslagen (350–700 bar). Voor deze opslag zijn speciale tanks en leidingen nodig die bestand zijn tegen zoveel druk. Dat gaat het team van Hermanos Energy voor ons bouwen.

Onze groene energie van de windmolen en zonnepanelen wordt omgezet in waterstof via elektrolyse. Via elektrolyse wordt van water waterstofgas gemaakt. Dit gas wordt opgeslagen in een tank en kan later met een brandstofcel weer worden omgezet naar elektriciteit.

Het grootste voordeel is dat we de opgewekte energie maanden kunnen bewaren. Daarnaast is de installatie licht en compact; er hoeft nergens op het erf een zware en grote accu worden neergezet. Handig, want zo stevig is veengrond niet.

Er zijn (natuurlijk) ook uitdagingen. Deze techniek is nog volop in ontwikkeling. Waterstof opslag bij agrarische bedrijven is nog niet veel in gebruik. Daardoor is er veel uitzoekwerk over infrastructuur en veiligheid.

Daarnaast is het omzetten van de energie naar waterstof nog niet efficiënt. 30% van de opgewekte energie gaat verloren bij omzetting van energie naar waterstof en van waterstof naar energie. Veel van dat verlies is warmte die vrij komt bij het omzettingsproces, als die warmte gebruikt kan worden, dan is het verlies van de duurzaam opgewekte energie al een stuk minder.

Waarom is waterstof interessant voor het kaasmaken?

Bij het omzetten van de energie naar waterstof en bij het weer terug omzetten van waterstof naar elektriciteit komt warmte vrij. Boeren kunnen die warmte gebruiken om stallen te verwarmen bijvoorbeeld. Je kunt die warmte ook gebruiken om de kaastobbe op te warmen waarin de melk zit. Dat is een nieuwe toepassing, maar leek ons (en Hermanos Energy) wel interessant om te ontwikkelen.

Het kaasmaken start in de ochtend tijdens het melken. De melk van de koeien is nog warm en gaat direct de tobbe in. Daarmee is de melk al warm en het kost minder energie om deze op te warmen. Als we gekoelde melk uit de tank op moeten warmen naar 72 graden om de melk te pasteuriseren, kost dat meer energie. Met de waterstof kunnen we nog meer energie besparen om de melk op te warmen.

Slim gebruik maken van opslag én van de warmte

Het lijkt ons een goede oplossing voor slim gebruik van groene energie. Daarbij helpen we ook in betere balans op het volle elektriciteitsnet. Het vraagt om een investering waarbij we graag tegelijkertijd de kaasruimte en waterstofopslag realiseren. Zo kunnen we in onze nieuwe ruimte direct aan de slag met opgeslagen groene energie én de warmte die vrijkomt bij het omzetten van waterstof naar elektriciteit.

Wil je meehelpen deze nieuwe kaasruimte, inclusief waterstof opslag mogelijk te maken? Doe mee aan onze crowdfunding. Dit kan met een voorverkoop van kaas of een investering met 4% rente in natura of in euro’s.

Experimenteren met natuurkorst

Kaascoating

In Nederland is het heel gangbaar om kaas te voorzien van een paar mooie laagjes (meestal gele) coating. De coating beschermt de kaas tegen uitdroging, vervorming en aantasting door schimmels en kaasmijt. Een kaascoating biedt dus veel voordelen, maar ook enkele nadelen. Deze korst kun je namelijk niet eten en je moet soms best veel wegsnijden, wat je weer bij het restafval moet gooien.

Natuurkorst

In veel landen om ons heen maken kaasmakers de kazen met een natuurlijke en daardoor eetbare korst. Door de juiste bacteriën of schimmels op de kaas te laten groeien krijgen slechte schimmels geen kans om te ontwikkelen. Met die natuurkorst wordt de kaas ook beschermd. Denk hier bij aan de eetbare witte schimmel korst van een Franse brie of de eetbare roodflora korst van de Italiaanse Taleggio.

Natuurkorst in Nederland

De coating zoals we hem nu kennen, is rond 1950 ontstaan. Daarvoor hadden alle kazen ook in Nederland een natuurkorst. Kazen werden toen regelmatig gewassen met pekelwater en werden vaak ingesmeerd met lijnolie of weiboter. Nu hebben bijna alle kazen een coating.

Toch worden er ook tegenwoordig in Nederland kazen met eetbare natuurkorsten gemaakt. Veelal zijn dat zachte kazen. Voor harde kazen wordt dat nog vrij weinig gedaan. De bekendste harde kazen met een natuurkorst zijn waarschijnlijk de kazen van Remeker. Zij behandelen de korst van de kaas met Ghee, dat is geklaarde boter.

Natuurkorst op Hoeve Ackerdijk

Een natuurkorst past goed bij onze filosofie om biologisch te werken met aandacht voor dier en milieu. We kunnen op deze manier zoveel mogelijk natuurlijke producten gebruiken en we zorgen voor minder restafval.

Batch 58 die begin oktober 2023 is gemaakt is onderdeel van ons experiment. Eén kaas van deze serie hebben we in onze kelder laten rijpen zonder de korst op enige wijze te behandelen. We hebben de kaas de afgelopen maanden alleen met een droge schone doek schoongemaakt. De andere kazen uit deze serie kregen wel een coating.

Resultaat

Hieronder zie je het resultaat van het rijpingsproces tot en met begin januari 2024.

Je ziet duidelijk dat de linkerkaas -met de coating- er na 14 weken nog mooi geel en glanzend uitziet. Onze natuurkorst kaas heeft langzaam aan wat meer vlekken gekregen. Eerst zien we alleen wat witte schimmel, maar na een paar weken zijn ook wat bruine vlekken te zien. Het lijkt erop dat alles nog mooi op de korst is blijven zitten en er geen schimmels echt naar binnen gaan. Ofwel, de korst, die ontstaan is door de kaas goed te persen en door de kaas uren in het pekelbad te laten liggen, lijkt zijn werk goed te doen.

Volgende week gaan we de kaas opensnijden, we zijn heel benieuwd hoe hij smaakt!

Ontwikkeling natuurkorst na 2 weken.
WEEK 2
Ontwikkeling natuurkorst na 3 weken.
WEEK 3
Ontwikkeling natuurkorst na 6 weken.
WEEK 6
Ontwikkeling natuurkorst na 14 weken.
WEEK 14

Bierkaas van Hoeve Ackerdijk

Een lekker biertje gaat prima samen met een blokje oude borrelkaas. Maar wist je dat je ook bier in kaas kunt stoppen?

Voor de Delftse stadsbrouwerij De Koperen Kat maken we met enige regelmaat bierkaas. We maken deze bierkaas met hun quadrupel De Kater.

Hoe maak je bierkaas?

Eigenlijk verschilt het maken van bierkaas niet zoveel met het maken van gewone goudse kaas. Na het pasteuriseren van onze biologische melk, voegen we zuursel en stremsel toe. Door het stremsel gaan de vaste bestandsdelen van de melk, zoals de eiwitten en vetten samenklonteren. Deze dikke massa snijden we in kleine stukjes, dit noemen we wrongel.

Bij normale kaas persen we vervolgens deze wrongeldeeltjes samen in de kaasvormen.

Voor de bierkaas voegen we  bier toe aan de wrongel. We roeren het bier goed door de wrongel heen en vervolgens laten we het geheel een half uur rusten, zo kan de biersmaak goed in de wrongel trekken. Daarna is het tijd om de bier wrongel in de kaasvormen te stoppen en te gaan persen.

Kun je met elk bier een bierkaas maken?

Je kan in principe met elk bier een bierkaas maken. Maar om de rijke biersmaak goed in de kaas te krijgen, kun je het beste bier gebruiken met een uitgesproken smaak en een hoog alcohol percentage. De Kater quadrupel van De Koperen Kat is daarom ook zeer geschikt. Het is een mooie volle donkere quadrupel van 10%, met een fijn hoppige, rokerige karamelsmaak inclusief een vleugje koriander.

Ben je benieuwd hoe de bierkaas smaakt?

Nog even geduld. De kazen moeten nog enkele weken rijpen in onze kaaskelder op de boerderij. Daarna is de kaas te verkrijgen en te proeven in het proeflokaal van de Koperen Kat, in Delft.

Wil je meer weten over onze ambachtelijke kazen? En lekker proeven?

Kom langs op onze boerderij. Onze winkel is geopend op woensdagmiddag (13.00 – 18.00) en zaterdagochtend (09.00 – 12.00).