Veel mensen vragen zich af: wat verdient een biologische boer eigenlijk aan een liter melk? Hoeveel krijgt een boer voor zijn of haar melk? Er is geen vaste prijs en een boer wordt ook niet per liter betaald. In deze blog leggen we uit hoe de melkprijs wordt bepaald: namelijk per kilo en op basis van voedingsstoffen zoals eiwit, vet en lactose.
Wat verdient een boer per liter melk?
Een (biologisch) boer wordt niet per liter, maar per kilo melk afgerekend. Dit komt omdat er in een liter melk méér zit dan in een liter water. 1 liter melk weegt 1,032 kilo (een liter water weegt 1 kilo).
Vervolgens wegen we de melk niet om de prijs te bepalen, maar betaalt de melkfabriek voor de voedingsstoffen eiwit, vet en lactose die in de melk zitten. De prijs kan hierdoor elke keer net anders zijn, al blijft deze ongeveer gelijk.
In november 2018 kregen wij op een afschrift de volgende prijzen:
- voor een kilo eiwit kregen we 7,67 euro
- voor een kilo vet kregen we 3,84 euro
- voor een kilo lactose kregen we 77 cent
In de fabriek gebruiken ze vet om boter mee te maken. Boter is op het moment minder waard en de prijs voor vet is daardoor ook gedaald. Kaas is in prijs gestegen en daar heb je eiwitten voor nodig. Daarom is die prijs hoog.
Waarom zit er verschil in de melkprijs?
De prijs voor de voedingsstoffen zelf kunnen veranderen, maar ook de voedingsstoffen die in de melk zitten veranderen. Afhankelijk van wat een koe eet, zitten er meer of minder eiwitten, vetten of lactose in de melk. Wanneer de koeien buiten in de wei lopen of op stal staan en ingemaakt gras eten, verandert dat de voedingsstoffen in de melk. Wat we bijvoeren (biologische snijmais of soja-restanten) maakt ook uit voor de samenstelling van de melk. Daarnaast verandert de samenstelling van de melk ook door het weer en de seizoenen: door kortere of langere dagen, temperaturen en luchtvochtigheid.
Een melkveehouder wordt per kilo melk betaald en de prijs is afhankelijk van het eiwit-, vet- en lactose-gehalte. Voedingstoffen verschillen per seizoen, per bedrijf en per koe.
De ene week kunnen er bijvoorbeeld meer eiwitten in de melk zitten, omdat de koeien gras eten van een ander stuk land. De prijs die de boer voor de melk krijgt is dan anders. Dit is ook de reden waarom de melk van elke boerderij en zelfs van elke koe anders smaakt.
Het kan voorkomen dat de boer een week minder melk levert aan een melkfabriek als Campina, maar door een hoog eiwitgehalte in die melk tóch meer geld krijgt. In een recente melklevering hadden we 3,77% eiwit, 4,76% vet en 4,48% lactose in onze biologische melk zitten en dat leverde ongeveer 53 cent per liter melk op.
Campina zorgt ervoor dat je melk elke keer hetzelfde smaakt. Dat doen ze door de biologische melk van verschillende boeren zo te mixen dat de melk in jouw pak dezelfde hoeveelheid eiwitten en vetgehalten hebben. Standaardisatie heet dat. Beetje saai misschien, maar je weet dan wel precies wat je koopt en hoe je melk gaat smaken.
Proef jij het verschil in voedingsstoffen en prijs?
Hou je wel van verrassingen en wil jij wel eens ontdekken of je verschillen proeft in de melk? Boek een rondleiding op Hoeve Ackerdijk en proef zelf het verschil.