Je hebt het Arie of Bas misschien wel eens horen zeggen of in hun teksten gelezen; als (eigenwijze) boeren willen ze op een biologische en duurzame manier werken. Op Hoeve Ackerdijk zorgen voor een korte kringloop; van grasland (en bodemleven) naar koe en mest met de producten melk, kaas en vlees.
Kringloop landbouw
Op Hoeve Ackerdijk willen met met de natuur meewerken. Dat betekent dat we werken met wat we hebben en niets chemisch toevoegen aan of extra weghalen uit de natuur. Er wordt bijvoorbeeld geen kunstmest gebruikt (wat een powerboost aan het groeien van het gras kan geven) en ook bijna geen krachtvoer bijgevoerd aan de koeien.
Onze koeien eten vooral gras van onze eigen weilanden. We zorgen voor een goed grasland en gezond bodemleven, wat zorgt voor lekker en voedzaam gras voor de koeien. De koe zet het gras om in melk waar wij bijvoorbeeld kaas van maken. De mest van de koeien gebruiken we voor de groei van het gras, zo houden we de kringloop klein. Kringlooplandbouw dus.
Wat is de rol van dieren in kringloop landbouw
In de kringlooplandbouw is het niet het doel om zoveel mogelijk dieren te houden, maar hebben dieren een functie die mensen of machines niet kunnen vervullen.
- Dieren zetten reststromen om in voedsel. Mensen eten geen gras of aardappelschillen, maar vanwege hun ingenieuze vier (!!) magen, kunnen koeien en varkens dit wel verteren en omzetten in melk of vlees.
- De mest van dieren zorgt voor voedingsstoffen in de bodem; voor een vruchtbare grond is geen of minder kunstmest nodig.
- Dieren benutten grond die niet geschikt is voor akkerbouw. Onze koeien lopen op natte veengrond dat te zuur, te nat en te slap is voor akkerbouw. Schapen grazen soms op dijken, tussen zonnepanelen en op te kleine stukken grond tussen snelwegen en woonwijken waar geen oogstmachine van een boer bijkan.
- Grazende dieren dragen bij aan biodiversiteit. Ze grazen op sommige plekken jonge boompjes weg zodat een heide geen bos wordt en de poep is een lekker buffet voor mestkevers en vliegen. Via de mest of bijvoorbeeld de vacht komen zaden ook op andere plekken in het weiland terecht.
Kunnen we vlees eten in de kringlooplandbouw?
In een Instagram post over de vleespakketten die we af en toe verkopen (mei 2026) kwam al snel de discussie op gang of we wel vlees moesten verkopen. Nee, vond de een; we mogen geen geld verdienen aan de verkoop van dode dieren. Ja, vond de ander; vlees kan best en ik wil graag weten waar mijn eten vandaan komt.
In onze visie (let op: een mening en geen feit!) op kringlooplandbouw is er ruimte om af en toe vlees te eten van een dier in deze kringloop. Het aantal dieren in de kringloop is afhankelijk van hoeveel gras en reststromen er zijn en niet op basis van hoeveel vlees (en zuivel) wij als mens willen eten. We werken met wat er is en zoals Boer Bas aangeeft ‘het land is in balans, omdat je alleen oogst wat de bodem aankan’.
Koop en eet minder (rood) vlees, dat is goed voor de eigen gezondheid en die van onze omgeving. Misschien een gekke (eigenwijze?) oproep voor een boerenfamilie met een melkveehouderij-bedrijf, maar producten als vlees en zuivel zijn geen dagelijkse noodzakelijkheid. Koop deze producten met mate en dan natuurlijk het liefst biologisch of biologisch dynamisch.
Meer lezen over kringloop landbouw? Kijk eens bij de WUR, Groen Kennisnet of lees het opiniestuk van Patrick Deckers van Caring Doctors. Daar haalt hij het EAT-Lancet rapport aan waarin wordt gesteld dat een honderd procent plantaardig menu niet per se nodig is, want dieren zijn juist heel handig voor reststromen en bemesting.